گالری تصاویر
پیوندهای مهم
  • پورتال امام خمینی
  • دفتر مقام معظم رهبری
  • ریاست جمهوری
  • معاونت امور مجلس
  • نقشه جامع علمی کشور
  • Ministry of Science, Research and Technology
  • صندوق احیا و بهره برداری از بناهای تاریخی و فرهنگی کشور
روابط اقتصادي دوجانبه

  بسمه تعالی

نگاهی مختصر به روابط اقتصادی جمهوری اسلامی ایران و جمهوری قرقیزستان

(بازنگری شده در فروردین ماه 1396)

 الف) وضعیت روابط اقتصادی دو جانبه :

• روابط با جمهوری قرقیزستان بدلیل واقع شدن در منطقه  آسیای مرکزی و برخورداری از اشتراکات تاریخی و فرهنگی و همچنین قرارگرفتن در حوزه تمدنی ایران و  مسیر جاده ابریشم برای جمهوری اسلامی ایران واجد اهمیت تلقی می شود. پس از فروپاشی شوروی سابق در سال 1991 ایران جزء اولین کشورهایی بود که استقلال این کشور را برسمیت شناخت و متعاقبا روابط دو جانبه در تمامی ابعاد سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی توسعه یافت. اراده مقامات عالی دو کشور نیز همواره برتوسعه روابط استوار است. سفر سال 1392 جناب آقای روحانی به بیشکک بمنظور شرکت در نشست سران شانگهای و ملاقات با آقای آتامبایف رئیس جمهور  قرقیزستان و متقابلا سفر شهریور ماه 1394 رئیس جمهور قرقیزستان و هیات همراه به تهران و امضاء 8سند دوجانبه را می توان نقطه عطفی در روابط دو جانبه ارزیابی نمود. همچنین جناب آقای روحانی رئیس محترم جمهور در دی ماه 1395 به دعوت رسمی رئیس جمهور قرقیزستان به بیشکک سفر نمودند که طی آن نیز 6 سند همکاری های سیاسی و اقتصادی و مبارزه با مواد مخدر بین مقامات دو طرف به امضاء رسید. در این سفر علاوه بر رئیس محترم دفتر رئیس جمهور ، معاونین ایشان ، وزرای محترم خارجه، کشاورزی، نفت، رئیس کل محترم بانک مرکزی ، رئیس اتاق بازرگانی ، معاون محترم آسیا اقیانوسیه وزارت متبوع و معاون محترم وزیر صنعت،معدن و تجارت نیز رئیس محترم جمهور را همراهی نمودند. همچنینجناب آقای دکتر ظریف وزیر محترم امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در سفر منطقه ای خود همراه با یک هیات بلندپایه سیاسی و تجاری در تاریخ 30 فروردین 1396 از جمهوری قرقیزستان دیدار کرد. وزیر امور خارجه کشورمان در این سفر با جناب آقای الماسبیک آتامبایف رئیس محترم جمهوری، جناب آقای ارلان عبدالدایف وزیر محترم امور خارجه و جناب آريالای سورونبای جئین بکوف نخست وزیر محترم قرقیزستان ملاقات کرد. وی همچنین همراه با وزیر اقتصاد قرقیزستان در مراسم افتتاحیه همایش مشترک تجاری قرقیزستان و ایران با حضور تجار و سرمایه گذاران دو کشور شرکت و سخنرانی نمود. دکتر ظریف در دیدارهای خود با مقامات عالیرتبه در قرقیزستان ضمن اشاره به بیست و پنجمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک بین دو کشور به اتکای روابط متقابل بر مبنای دوستی، روابط تاریخی و فرهنگی، احترام و منافع متقابل به عنوان اساس استوار روابط معاصر ایران و قرقیزستان تاکید نمود.

 


     باتوجه به اشتراکات و ظرفیت های بالقوه بین دو کشور و اراده مقامات عالی دو کشور، چشم انداز روابط دو جانبه اقتصادی مثبت و امیدوارکننده ارزیابی می شود.

•  قرقیزستان در زمینه کشاورزی، دامپروری ، معادن زیر زمینی (بویژه طلا ) و منابع آب غنی بوده و از مزیت نسبی برخوردار است ولی در سایر بخش ها (صنعت ، خدمات فنی مهندسی و کالاهای مصرفی) کشوری واردکننده و وابسته به خارج قلمداد می شود. با درنظرداشت زمینه های مذکور و همچنین توانمندی های کشورمان در حوزه خدمات فنی و مهندسی از یک سو  و نیاز قرقیزستان  به واردات کالاهای مصرفی و خدمات فنی و مهندسی می توان با بهره برداری از مزیت های نسبی هریک از دو کشور  به آینده توسعه روابط اقتصادی متقابلا مفید امیدوار بود. منابع فراوان آب این کشور زمینه بسیر خوبی برای احداث نیروگاه های برق آبی کوچک از سوی شرکت های توانمند و صاحب نام ایران را امکان پذیر می سازد . علیهذا از آنجا که این کشور فاقد توانمندی های مالی و سرمایه گذاری مشترک است لذا آورده مالی برای هر پروژه ای می بایست از سوی تامین کننده خارجی پوشش داده شود و سپس در خصوص نحوه بازپرداخت و تسویه آن وارد مذاکرات فنی و تخصصی با طرف های قرقیزی شد.  

·    تاکنون یازده سند کمیسیون مشترک همکایهای اقتصادی بین ایران و قرقیزستان به امضاء رسیده است. آخرین نشست کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی در اردیبهشت ماه 1395 با حضور جناب آقای آخوندی وزیر محترم راه و شهرسازی کشورمان در بیشکک برگزار گردید.

·    درجریان برگزاری یازدهمین نشست کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی در بیشکک4 سند همکاری اقتصادی و صدور خدمات فنی و مهندسی بین دو طرف به امضاء رسید.   

 •·        اگرچه حجم روابط تجاری ایران و قرقیزستان بادرنظرداشت ظرفیت های بالقوه میان دو طرف چندان بالا نیست و در سال 1395 حدودا 24 میلیون دلار می باشد ولی انتظار می رود با استفاده از ظرفیت های مذکور شاهد ارتقای حجم روابط اقتصادی در آینده نزدیک باشیم. درحال حاضر بیش از 90% تراز تجاری دو جانبه مثبت و به نفع صادرکنندگان ایرانی است.

·        از شهریور ماه سال 1394 و همزمان با الحاق قرقیزستان به اتحادیه اقتصادی و گمرکی اورآسیایی ( شامل روسیه ، قزاقستان ، بلاروس و ارمنستان ) مقررات و شرایط تجارت خارجی قرقیزستان با کشورهای مذکور یکسان شد و در عین حال روابط تجاری قرقیزستان با سایر کشورهای غیر عضو اتحادیه مذکور نیز مشمول مقررات جدید گردید. در این خصوص اتحادیه اوراسیایی جهت حفظ روابط تجاری قرقیزستان بابیش از  130 کشورجهان از جمله ج.ا.ایران امتیازاتی را درنظر گرفته است. این امتیازات در قالب تعرفه های امتیازی، تخفیف به میزان 75% ارزش کالای وارداتی در مبادی گمرکی قرقیزستان مد نظر قرار گرفته ، ارزیابی و سپس ترخیص می گردد که البته قوانین و مقررات مربوط به اتحادیه اوراسیایی و امتیازات قائل شده به قرقیزستان متغیر بوده و حسب شرایط مقتضی میان اعضاء در نشست های دوره ای با یکدیگر بررسی و تصمیم گیری می شود. شایان ذکر است بیش از نیمی از مجموع کل حجم روابط تجاری قرقیزستان با کشورهای عضو اتحادیه اوراسیایی داد و ستد می شود.

پیشنهاد  امضاء قرارداد تجارت آزاد فی مابین ایران و اتحادیه اورآسیایی مد نظر بوده و از طرف سازمان توسعه و تجارت ایران مذاکراتی با دبیرخانه کمیسیون اقتصادی اتحادیه مذکور در مسکو  و بیشکک ( فرودین 1396)انجام شده است و موضوع دردستورکار و پیگیری می باشد. شایان ذکر است در جریان مذاکرات کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی ایران و قرقیزستان در اردیبهشت ماه 95 در بیشکک موضوع برقراری رژیم تجارت آزاد بین ایران و اتحادیه اوراسیا مطرح شد و قرقیزستان حمایت خود  را از ایده مذکور عنوان نمود. مقرر شد این موضوع در نشست های درون سازمانی اتحادیه اورآسیا و نیز مذاکرات دو جانبه (ایران و اتحادیه اوراسیا ) دنبال شود.

 

·         حجم و ترکیب کل تجارت خارجی قرقیزستان :‌

- صادرات قرقيزستان : یک میلیارد و نه صد میلیون دلار (2016)

- واردات :‌ سه میلیارد و دویست میلیون دلار (2016) . تراز تجاری منفی

- اقلام صادراتی قرقیزستان شامل  فلزات گرانبها(طلا)/ محصولات شیمیائی و معدنی/ پنبه/ پشم/ گوشت/ ‌تنباكو/ كفش / لوبیا و برخی میوه های فصلی    

- اقلام عمده وارداتی قرقیزستان شامل : نفت ، گاز(انرژی)، ماشين‌آلات ، لوازم الكترونيكي، مواد غذايي، لوازم خانگي

برگزاری نمایشگاه های اختصاصی ایران در قرقیزستان :

•   تاکنون 8 نمایشگاه اختصاصی جمهوری اسلامی ایران توسط مرکز نمایشگاه های بین المللی در شهر بیشکک برگزار شده است که آخرین مورد آن آبانماه 1393 بود .

  

ب)آخرین تحولات اقتصادی در روابط ایران و قرقیزستان  :

•   تاکنون 11 نوبت کمیسیون مشترک همکاری های اقتصادی بین دو کشور برگزار گردیده است که آخرین نوبت آن در اردیبشهت ماه 1395 در بیشکک بود. برگزاری دوازدهمین اجلاس کمیسیون مشترک درتهران در دستور کار طرفین می باشد. 

توسعه و تقویت حوزه همکاری میان  استان های دو کشور نیزدر دستور کار روابط اقتصادی دو جانبه قرار دارد. در این راستا سفر استاندار محترم مازندران و هیات همراه به استان ایسیکول در آبان ماه سال 93 انجام گرفت و متقابلا هیات استانداری ایسیکول به سرپرستی معاون استاندار در اردیبشهت ماه 94 به استان مازندران سفر نمود . همچنین استاندار ایسیکول در راس هیاتی در فروردین ماه 95 از استان مازندران بازدید نمود. استان گیلان نیز درخواست برگزاری نمایشگاه اختصاصی استان های شمالی را در بیشکک ارائه داده که موضوع به طرف قرقیزی منعکس و در دست پیگیری قرار دارد.

برنامه سفر استاندار محترم خراسان رضوی به استان اوش و همجنین دعوت شهردار اوش از شهردار محترم مشهد نیز در برنامه همکاری های استانی دو طرف قرار دارد.

· حوزه گردشگری بویژه گردشگری سلامت و اعزام بیماران از قرقیزستان به ایران جهت مداوا و معالجه از جمله زمینه های بالقوه موجود همکاری دوجانبه قلمداد می شود.  مهمترین چالش این موضوع نبود پرواز مستقیم بین دو کشور است.

  • پیگیری برقراری پرواز مستقیم بین بیشکک - مشهد و بیشکک تهران در دستور کار پیگیری ها قرار دارد. دراین خصوص یادداشت تفاهم همکاری بین سازمان هواپیمایی کشوری و سازمان هواپیمایی ملی قرقیزستان در جریان سفر رئیس جمهور قرقیزستان به تهران (شهریور 94 ) امضاء و شرکت هواپیمایی قشم ایر بعنوان شرکت معینه انتخاب گردید ولی متاسفامه به دلیل آنچه اقتصادی نبودن مسیر مذکور عنوان شد، ادامه همکاری در این زمینه را مسکوت گذاشت . هرچند این پرواز تاکنون راه اندازی نشده ولی موضوع همچنان از سوی مسئولان دو طرف  پیگیری می شود و قطعا برقراری پرواز مستقیم بین دو کشور می تواند تاثیر چشمگیری در توسعه روابط تجاری و توسعه صنعت گردشگری دو کشور داشته باشد.

 

پ-  شاخص های اقتصادی قرقیزستان دریک نگاه :

-        رتبه جهانی از نظر شاخص هاي توسعه : رتبه 116

-        واحد پول : صوم قرقيزستان KGS

-        نرخ برابری هردلار در برابر صوم: 68/50 صوم - ژوئن  2017  (خرداد96)

-        بازار ارز : تبادل ارز كاملاً‌ آزاد مي‌باشد. بانک ملی در حکم بانک مرکزی است.

-        درآمد سرانه : براساس برابري قدرت خريد(PPP) 1075دلار (2016)

-        ميانگين سطح دستمزد ماهیانه: 17 هزارصوم معادل250دلار (در بیشکک بالاتر از سایر مناطق کشور است) 

•        نرخ بيكاري: 10 درصد

•      نرخ تورم : 10درصد

•        تولید ناخالص داخلی: 5/5  میلیارد دلار

•        نرخ رشد (سرانه ناخالص)‌ : 3تا4%   

•       نسبت بدهی خارجی به سرانه ناخالص داخلی: 54 تا 58 %

•       بدهي خارجي : 4 میلیارد و 220 میلیون دلار که 3 ميليارد و 850 میلیون دلار آن بدهی خارجی و 370 میلیون دلار بدهی داخلی می باشد (منبع گزارش وزارت دارایی قرقیزستان در ماه ژوئن 2017)

•       ذخائر ارز و طلا: (2016) حدود 2 میلیارد دلار

•       مهمترين صنايع: ماشين‌آلات كوچك، منسوجات، موتورهاي الكتريكي، مبلمان، استخراج طلا و فلزات كمياب 

  مهمترين توليدات: گوشت، پشم، چرم، پنبه، غلات، ميوه‌جات، تنباكو، فلزات‌كمياب، سنگهاي‌تزئيني

•       منابع طبيعي : آب معدني، زغال سنگ، طلا و فلزات كمياب، سنگهاي تزئيني 

•        صادرات قرقيزستان : یک میلیارد و هشتصد میلیون دلار  (2015)  

•    واردات  :‌ حدود سه میلیارد دلار (2015)

•   تراز تجاري قرقيزستان: منفی - یک میلیارد ودویست میلیون دلار (2015)

•    مهمترین کشورهای صادر کننده کالا به قرقیزستان: روسیه /چین/ قزاقستان / بلاروس / ترکیه

•    مهمترین کشورهای مقصد کالا از قرقیزستان: روسیه/ قزاقستان/ بلاروس / ارمنستان ازبکستان/تاجیکستان / امارات / اتحادیه اروپا

•     اقلام عمده صا‌دراتی : فلزات گرانبها(طلا)/ محصولات شیمیائی و معدنی/ پنبه/ پشم/ گوشت و لبنیات / ‌تنباكو/ میوه جات فصلی / كفش / چرم  

•     اقلام عمده وارداتی  : نفت ، گاز، ماشين‌آلات ، لوازم الكترونيكي، مواد غذايي، لوازم خانگي

•   مناطق آزاد قرقيزستان : در جمهوري قرقيزستان 4 منطقه آزاد تجاري وجود دارد.

•    قرقیزستان عضو سازمان تجارت جهانی(WTO) است.

•     قرقیزستان از سپتامبر2015 (شهریورماه 94) به عضویت اتحادیه اقتصادی و گمرکی اوراسیایی درآمده است . این اتحادیه منطقه ای شامل کشورهای روسیه ،‌قزاقستان ، بلاروس ، ارمنستان و قرقیزستان می باشد که با هدف تسهیل در روابط تجاری و رونق همکاری های اقتصادی با محوریت روسیه شکل گرفته است. اگرچه در سال 2015 و 2016 میلادی به دلایل مختلف انتظارات خوشبینانه قرقیزستان از الحاق به اتحادیه اقتصادی و گمرکی اورآسیایی محقق نشد ولیکن این کشور همچنان امیدوار است به تدریج با تطبیق و سازواری هرچه بیشتر قوانین و مقررات خود با اتحادیه اوراسیایی بتواند از مزیت های آن بهره مند شود. در این مسیر روسیه نیز به اشکال مختلف از اقتصاد قرقیزستان حمایت می نماید. تاسیس صندوق سرمایه گذاری قرقیزی روسی با اعتباری بالغ بر 500 میلیارد دلار که هدف آن حمایت از پروژه های کار آفرین در قرقیزستان است از جمله این موارد می باشد.     

•  سهم بخشهای مختلف در اقتصاد قرقیزستان : کشاورزی، صنایع و خدمات (60% از مردم در بخش کشاورزی مشغول به کار هستند) در حال حاضر نزدیک به 800 هزار کارگر قرقیزی در روسیه مشغول به کار هستند که هرساله نزدیک به دو میلیارد دلار پول به قرقیزستان حواله ارسال می کنند. شایان ذکر است بحران های اقتصادی کشورهای حامی قرقیزستان مانند روسیه (ناشی از تحریم کشورهای غربی) و نیز کاهش درآمد نفتی کشور همسایه مانند قزاقستان؛ تاثیر منفی درکاهش میزان حوالجات کارگران قرقیزی داشته که این موضوع در رشد اقتصادی این کشور اثرات منفی برجای گذاشته است.

اداره کل ارزیابی و نظارت
سامانه تایید اسناد کنسولی
برای تایید کلیه اسناد کنسولی و دانشجویی اعم از وکالتنامه ، گواهی امضا، تایید مدارک دانشجویی و پزشکی امکان پذیر است
سامانه روادید الکترونیکی
امکان دریافت روادید الکترونیک به صورت برخط در این سامانه تعبیه شده است
سامانه امور کنسولی و ایرانیان
در این سامانه کلیه فرم های کنسولی و قوانین مربوطه درج گردیده است